05 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi (“ÇED”) Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ÇED Yönetmeliği’nde bazı önemli değişiklikler yapıldı. Değişiklikler özellikle ÇED terminolojisi, sürecin dijital ortamda yürütülmesi ve doğrudan ÇED sürecine tabi projelerin belirtildiği Ek-1 ile ön inceleme (Proje Tanıtım Dosyası) sürecine tabi projelerin kapsamını belirleyen Ek-2 proje listelerinde yapılan güncellemeler bakımından dikkat çekiyor.
- Artık “ÇED Gerekli Değildir” Kararı Verilmeyecek
Düzenlemenin en dikkat çekici yönlerinden biri “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilecek hallere yönelik düzenlemenin kaldırılması oldu. Yeni sistemde, ön inceleme (proje tanıtım dosyası) sonucunda çevresel etkileri kabul edilebilir bulunan projeler için artık “ÇED Gerekli Değildir” yerine doğrudan “ÇED Olumlu” kararı verilecek. Yapılan değerlendirmede projenin çevresel etkilerinin daha ayrıntılı incelenmesi gerektiği sonucuna varılması halinde ise “ÇED Raporu Hazırlanmalıdır” kararı verilerek tam ÇED süreci başlatılacak.
- Çevrimiçi ÇED Süreci Yönetim Sistemi
Yönetmelik değişikliği ile birlikte ÇED sürecine ilişkin başvuru, değerlendirme ve belge akışının elektronik ortamda yürütülmesini sağlayan Çevrimiçi ÇED Süreci Yönetim Sisteminin kullanımı da daha belirgin hale getirildi. Değişiklik metninde, proje yeri inceleme ve değerlendirme tutanaklarının sisteme yüklenmesi, komisyon üyesi kurum ve kuruluş görüşlerinin sistem üzerinden sunulması, özel format ve buna ilişkin dekontun sisteme yüklenmesi ile ÇED raporunun sunulması gibi işlemlerin sistem üzerinden yapılacağı düzenlendi. Bu kapsamda, ÇED sürecine ilişkin birçok belge ve işlemin Çevrimiçi ÇED Süreci Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmesine yönelik düzenlemeler açık hükümlerle güçlendirilerek sürecin önemli bir bölümü çevrimiçi sisteme bağlandı.
- Diğer Değişiklikler
ÇED Yönetmeliğinde yer alan bazı süreler de yeniden düzenlendi. Bu kapsamda uygulamada belirsizlik yaratabilen “ay” olarak belirlenen süreler daha net şekilde “takvim günü” günü olarak değiştirildi.
Değişiklikler yalnızca usule ilişkin düzenlemelerle sınırlı kalmadı. Ek-1 ve Ek-2 proje listelerinde yer alan bazı proje türleri ile kapasite eşikleri de güncellendi. Özellikle enerji, madencilik, atık yönetimi, kimyasal üretim, gıda üretimi, hayvancılık ve çeşitli altyapı projeleri gibi farklı sektörlerde yer alan faaliyetlerin kapsamı yeniden şekillendirilirken, birçok faaliyet bakımından eşik değerler yeniden belirlendi, bazı faaliyetler için eşikler daha düşük seviyelerde tanımlandı ve bazı faaliyetler ise ilk kez liste kapsamına alındı. Bu değişikliklerle birlikte ÇED rejiminin kapsamı belirli sektörler bakımından genişletildi ve daha fazla proje çevresel etki değerlendirmesine tabi hale getirildi.
Öte yandan ÇED Yönetmeliği Geçici Madde 1’e yapılan ekleme ile, değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce başlatılmış ÇED süreçleri ve bu kapsamda verilmiş olan kararların geçerliliğini koruyacağı da açıkça düzenlendi.
Değişiklikler ilgili yönetmeliğin Resmi Gazete’de yayımı tarihi, yani 5 Mart 2026 itibariyle yürürlüğe girdi.