Birleşme ve devralma işlemleri, şirketlerin kontrol yapısında değişiklik yaratabilmeleri ve pazardaki rekabet dengesi üzerinde doğrudan etkili olabilmeleri nedeniyle rekabet hukuku bakımından önem taşır. Bu nedenle işlem taraflarının cirolarının belirli eşikleri aştığı ve kontrolde kalıcı şekilde değişiklik oluşturduğu İşlemler 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabiidir.
Bu bağlamda Rekabet Kurumu tarafından 2013 yılından bu yana düzenli olarak takvim yılı içerisinde Rekabet Kurulu’nun onayına tabi birleşme ve devralma işlemlerinin özetlenmesi amacıyla Birleşme ve Devralma Görünüm Raporu yayımlanmakta, ilgili yıl içinde incelenen işlemlere ilişkin işlem sayısı, değeri ve yabancı yatırımcı profili, sektör dağılımı ve idari süreçlere dair temel göstergeler bir arada gösterilmektedir. Bu kapsamda hazırlanan 2025 yılı Birleşme ve Devralma Görünüm Raporu (“Rapor”) 7 Ocak 2026 tarihinde yayımlanarak kamuoyuna sunuldu.
İşlem Taraflarına Göre Dağılım
Rapor’a göre 2025 yılında Rekabet Kurumu tarafından 416 işlem incelendi. İşlem taraflarının kökenine göre Rapor’da;
- 166 milyar 384 milyon Türk lirası (4,21 milyar ABD doları) tutarında 95 birleşme ve devralma işleminin tüm taraflarının Türkiye kökenli şirketlerden,
- 18 trilyon 857 milyar Türk lirası (477,69 milyar ABD doları) tutarında 219 birleşme ve devralma işleminin tüm taraflarının yabancı şirketlerden ve
- 323 milyar 978 milyon Türk lirası (8,21 milyar ABD doları) tutarında 74 birleşme ve devralma işleminin Türkiye kökenli ve yabancı kökenli şirketlerin birlikte taraf olduğu işlemlerden oluştuğu tespit ediliyor.
Özelleştirme ve kapsam dışı bırakılan toplam 28 işlem ise tarafların kökenine göre yapılan söz konusu sınıflandırmaya dâhil edilmedi. Bu dağılıma göre, incelenen tüm işlemlerin toplam değeri yaklaşık 19 trilyon 347 milyar Türk lirası (490,11 milyar ABD doları) iken bu tutarın 18 trilyon 857 milyar Türk lirasını (477,69 milyar ABD doları) yani yaklaşık %97,5’ini taraflarının tümünün yabancı şirketler olduğu işlemler oluşturuyor.
İşlem Sayısı ve Hacminde Belirgin Artış
Rapor ayrıca birleşme ve devralma işlemlerinde hem işlem sayısı hem de işlem değeri bakımından bir artış yaşandığını ortaya koyuyor. Bu kapsamda, Rekabet Kurumu tarafından 2025 yılında incelenen toplam işlem sayısı 416 olarak kaydedilmiş ve 2024 yılında 311 olan işlem sayısı ile karşılaştırıldığında ciddi bir artış yaşandığı görülmüştür. Raporda ayrıca, 2013–2025 döneminde ortalama işlem sayısının 241 olduğu ve 2025 yılının son on üç yıldaki en yüksek işlem sayısına ulaşılan yıl olduğu vurgulanıyor.
İşlem hacmi bakımından ise artış daha güçlü. Türkiye’de kurulu hedef şirketleri konu alan işlemlerde (özelleştirmeler hariç) 2025 yılında 162 işlem üzerinden bildirilen toplam bedel 466 milyar 113 milyon Türk lirası (11,81 milyar ABD doları) olarak tespit ediliyor. 2024 yılında yaklaşık 191,9 milyar Türk lirası olarak kaydedilen toplam işlem değeri ile karşılaştırıldığında, 2025’te işlem hacmi Türk lirası bazında yaklaşık 2,5 kat artarak raporun kapsadığı dönem boyunca ulaşılan en yüksek yıllık işlem değeri oldu.
Aynı dönemde incelenen 19 özelleştirme işleminin bedeli ise toplamda yaklaşık 108 milyar 45 milyon Türk lirası (2,74 milyar ABD doları) olarak hesaplanıyor. Bu işlemler de hesaba katıldığında, 2025 yılında Türkiye kökenli şirketlere ilişkin 181 işlem için öngörülen toplam işlem bedeli yaklaşık 574 milyar 159 milyon Türk lirasını (14,54 milyar ABD doları) buluyor.
Raporda idari sürece ilişkin veriler de yer alıyor. Buna göre, 2025 yılında Rekabet Kurumu, işlemleri son bildirim tarihinden ortalama 10 gün sonra karara bağladı. Yıl içerisinde nihai incelemeye alınan iki işlemden birine taraflarca sunulan taahhütler doğrultusunda izin verilirken, diğer işlem bakımından ise inceleme sürecinin devam ettiği belirtiliyor.
Yabancı Yatırımcıların İşlemleri
Rapordaki veriler dikkate alındığında yabancı yatırımcıların Türkiye kökenli hedef şirketlere yönelik ilgisinin 2025’te hem işlem sayısı hem de tutar bakımından belirgin biçimde arttığı da görülüyor. Yabancı yatırımcılar 2024 yılında 47 işlemde Türkiye’de kurulu şirketleri hedef alırken, bu istatistik 2025 yılında 55 işlem olarak tespit edildi. Tutar tarafında ise artış daha güçlü: 2025’te öngörülen toplam yatırım tutarı 277 milyar 462 milyon Türk lirası (7,03 milyar ABD doları) iken, 2024’te bu tutar yaklaşık 99 milyar Türk lirası (3,03 milyar ABD doları) seviyesinde idi.
Türkiye’de kurulu şirketleri hedef alan yabancı şirketlere ilişkin ülke dağılımında ise, 2025 yılında Türkiye kökenli hedef şirketlere yönelik işlemlerde Almanya 9 işlem ile ilk sırada; Fransa 6 işlem ile ikinci sırada yer aldı.
İşlem Adedi ve Değeri Bakımından Öne Çıkan Sektörler
Türkiye ve yabancı kökenli şirketlere ilişkin 2025 yılında incelenen toplam 274 işlem, özellikle belirli sektörlerde yoğunlaştı. Bu kapsamda öne çıkan alanlar arasında (i) yazılım programlarının yayımlanması, (ii) bilgisayar programlama, (iii) danışmanlık ve ilgili faaliyetler, (iv) sinema filmi, video ve televizyon programı faaliyetleri, (v) parasal aracı kuruluşların faaliyetleri ile (vi) temel kimyasal maddelerin/kimyasal gübre ve azot bileşikleri/birincil formda plastik ve sentetik kauçuk imalatı yer alıyor.
Genel çerçevede, hedef şirketin Türkiye kökenli olduğu işlemlerde en çok işlem, 25 adetle “Bilgisayar programlama, danışmanlık ve ilgili faaliyetler” alanında gerçekleşirken, “Parasal aracı kuruluşların faaliyetleri” işlem sayısı görece sınırlı olmasına rağmen toplam işlem değeri bakımından en yüksek hacmin kaydedildiği sektör oldu.
Özelleştirmelerin Toplam Hacme Etkisi
Rapora göre, 2025 yılında karara bağlanan 19 özelleştirme işleminin toplam bedeli 108 milyar 45 milyon Türk lirası (2,74 milyar ABD doları) düzeyinde. Söz konusu özelleştirme işlemlerinin 2025 yılında toplam Türkiye işlemleri içerisindeki payı yaklaşık %19 iken; 2025’te özelleştirme işlemleri içinde en yüksek işlem bedelinin 54 milyar 630 milyon Türk lirası ile “Elektrik enerjisinin üretimi, iletimi ve dağıtımı” alanında kaydedildiği ifade ediliyor.